1 marca - dlaczego to dziś przypada Narodowy Dzień Pamięci o Żołnierzach Wyklętych

Witold Głowacki
Żołnierze 5. Wileńskiej Brygady AK, w środku - mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”
Żołnierze 5. Wileńskiej Brygady AK, w środku - mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka” Instytut Pamięci Narodowej/domena publiczna z dn. 1 stycznia 1945
Udostępnij:
W antykomunistycznym powstaniu lat 1944-1953 brało udział ponad 100 tys. ludzi. Święto 1 marca ma przywracać pamięć o ich determinacji.

1 marca 1951 r. w więzieniu mokotowskim wykonano wyrok śmierci na siedmiu członkach IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” - największej powojennej podziemnej organizacji antykomunistycznej. Właśnie ta rocznica została w 2011 r. ustanowiona świętem państwowym - poświęconym jednak pamięci nie tylko członków WiN, lecz wszystkich uczestników powstania antykomunistycznego lat 1944-1953, nazywanych żołnierzami wyklętymi lub niezłomnymi. To dzień pamięci o ludziach, którzy po upadku hitlerowskich Niemiec zdecydowali się walczyć z bronią w ręku z kolejnym okupantem - Sowietami i ich komunistycznymi polskimi zwolennikami.

W środę pamięć żołnierzy wyklętych zostanie uczczona uroczystościami z udziałem prezydenta Andrzeja Dudy w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, które powstaje w miejscu zlikwidowanego właśnie aresztu mieszczącego się w dawnym więzieniu mokotowskim w Warszawie. Prezydent weźmie też udział w wieczornym apelu pamięci przed Grobem Nieznanego Żołnierza. Lokalne uroczystości odbędą się w całej Polsce - przede wszystkim w miejscach związanych z historią powstania antykomunistycznego 1944-1953 roku.

Zobacz także: Żołnierze Wyklęci w Podlaskiem. Ujawniono tajny raport agenta CIA w Polsce

To jedna z form przywracania pamięci o zbrojnym sprzeciwie przeciw komunistom i Sowietom w pierwszych latach powojennych - pamięci, która była zakazana i wymazywana przez cały okres PRL.

Tymczasem w pierwszych miesiącach i nawet latach po wojnie liczba uczestników powstania antykomunistycznego przekraczała 100 tys. Do walki z polskim podziemiem Sowieci musieli zaś angażować siły odpowiadające trzem pełnym... armiom z okresu II wojny światowej. Mimo to żołnierze wyklęci odnosili spektakularne sukcesy - udało im się m.in. rozbić więzienia UB i NKWD w Kielcach, Puławach czy Radomiu, na moment opanować Hrubieszów czy rozbijać całe bataliony NKWD w leśnych bitwach takich jak te z 1945 r. pod Kuryłówką czy w Lesie Stockim.

Ale po sfałszowanych przez komunistów wyborach w 1947 r. i towarzyszącej im amnestii liczba żołnierzy powstania antykomunistycznego stopniała do mniej więcej 2 tys. w skali całego kraju. Część z nich walczyła do lat 50. - za moment, w którym powstanie antykomunistyczne ostatecznie wygasło, uważa się 1953 r. - do tego czasu zostały rozbite wszystkie zorganizowane oddziały podziemia.

W walce pozostały już tylko jednostki. Najdłużej ukrywający się żołnierze powstania antykomunistycznego nie złożyli broni aż do lat 60. Dopiero w 1961 r. milicjanci dopadli Andrzeja Kiszkę „Dęba”, który w rozbudowanym leśnym bunkrze ukrywał się przez ponad 8 lat. Dostał dożywocie, później wyrok zamieniono mu na 15 lat więzienia. Ostatecznie wyszedł w 1971 r. Kiszka ma dziś 96 lat. Dopiero w 1998 r. został częściowo zrehabilitowany przez sąd. W ub.r. został uroczyście awansowany do stopnia majora.

Uważany za ostatniego pozostającego w walce żołnierza wyklętego Józef Franczak „Lalek” został zastrzelony podczas obławy przeprowadzonej przez ZOMO i SB 29 października 1963 r. - 10 lat po umownej dacie wygaśnięcia powstania antykomunistycznego i aż 18 lat od zakończenia wojny światowej.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze 14

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

t
też Gość
W dniu 01.03.2017 o 18:36, Gość napisał:

Ojcowie "komuniści" jak powiadasz, a dzieci patrioci.A ty homosowietikus jak i twoi przodkowie.

Jacy ojcowie komuniści, to byli najtajniejsi agenci od poczęcia do naturalnej śmierci zwalczający komunę. Tak utajnieni, że nie tylko komuna, ale i oni sami o tym nie wiedzieli.

G
Gość
W dniu 01.03.2017 o 17:20, też Gość napisał:

Chwała Rajmundowi z Żoliborza i jego synom, towarzyszowi Piotrowiczowi, Ojcom Szydło, Kempy, Ziobry za ich bohaterską tajną działalność w szeregach Komuny.

Ojcowie "komuniści" jak powiadasz, a dzieci patrioci.

A ty homosowietikus jak i twoi przodkowie.

t
też Gość
W dniu 01.03.2017 o 06:19, Gość napisał:

Chwała Polskiej Armii Podziemnej!Chwała Bohaterom!

Chwała Rajmundowi z Żoliborza i jego synom, towarzyszowi Piotrowiczowi, Ojcom Szydło, Kempy, Ziobry za ich bohaterską tajną działalność w szeregach Komuny.

G
Gość
W dniu 01.03.2017 o 13:01, Jaś napisał:

Jak dorosnę też będę bandytą!

Jak twój tatuś z UB i dziadek z NKWD?
G
Gość
W dniu 01.03.2017 o 14:47, dsfg napisał:

Takie nastały czasy że czci się bandytów !

Masz rację.
U was na Białorusi stoją do dziś pomniki Lenina i Stalina, a ulice n9szą imię Dzierżyńskiego...
G
Gość
V kolumna w naszym kraju ma się dobrze.
Dotychczas kąsali Litwini, Niemcy, Żydzi a teraz dołączyli Białorusini.
Piłsudski wiedziałby co z wami zrobić!
d
dsfg

Takie nastały czasy że czci się bandytów !

J
Jaś

Jak dorosnę też będę bandytą!

F
Fafik
W dniu 01.03.2017 o 10:27, Gość napisał:

Fafik - niedoszły poddany BSSR. Tylko dzięki oporowi Żolnierzy  Polskiej Armii Podziemnej żyjesz w Polsce, która wykorzystujesz i opluwa Fafik - niedoszły poddany BSSR. Tylko dzięki oporowi Żolnierzy  Polskiej Armii Podziemnej żyjesz w Polsce, która wykorzystujesz i opluwasz.Żyję bo nie liczę i nie liczyłem na żadnych przeklętych.Ale prawda jest taka że tylko pogromowi Niemców przez sowietów nie piszesz po niemiecku a może i żyjesz.Poznaj historię inną niż tą od Stive Vondera.

G
Gość
W dniu 01.03.2017 o 10:18, Fafik napisał:

Od momentu pierwszego marszu onr z wizerunkiem ludobójcy  jako ich guru mam coraz większy dystans do tych żołnierzy.Prawda jest taka że oni Polski ani nie obronili ani też nie daliby rady wyzwolić.

Fafik - niedoszły poddany BSSR. Tylko dzięki oporowi Żolnierzy  Polskiej Armii Podziemnej żyjesz w Polsce, która wykorzystujesz i opluwasz.

F
Fafik

Od momentu pierwszego marszu onr z wizerunkiem ludobójcy  jako ich guru mam coraz większy dystans do tych żołnierzy.Prawda jest taka że oni Polski ani nie obronili ani też nie daliby rady wyzwolić.

J
Jan
W dniu 01.03.2017 o 07:42, Tolo napisał:

To święto gwałcicieli, dzieciobójców, zwykłych bandytów i morderców. Jak w praworządnym do tej pory kraju mogą dziać się takie rzeczy jak czczenie wyrzutków społeczeństwa. Wstyd i hańba.

Mówisz o komunistycznych bandytach, kacykach osadzonych na stanowiska w powojennej Polsce przez sowieckiego okupanta.

T
Tolo

To święto gwałcicieli, dzieciobójców, zwykłych bandytów i morderców. Jak w praworządnym do tej pory kraju mogą dziać się takie rzeczy jak czczenie wyrzutków społeczeństwa. Wstyd i hańba.

G
Gość
Chwała Polskiej Armii Podziemnej!
Chwała Bohaterom!
Przejdź na stronę główną Gazeta Współczesna
Dodaj ogłoszenie