Jadwiga Piłsudska nie żyje. W córce Marszałka płynęło bardzo dużo suwalskiej krwi

Tomasz KubaszewskiZaktualizowano 
W 2009 r. władze wręczyły Jadwidze Jaraczewskiej tytuł Honorowego Obywatela Suwałk
W 2009 r. władze wręczyły Jadwidze Jaraczewskiej tytuł Honorowego Obywatela Suwałk UM Suwałki
Aleksandra Szczerbińska-Piłsudska, żona Józefa Piłsudskiego, a z pochodzenia suwalczanka, zarzucała mężowi, że rozpuszcza córki. Jedna z nich, Jadwiga Jaraczewska, wspominała to z uśmiechem. Była wielką damą i wielką Polką. Zmarła w niedzielę, w wieku 94 lat.

To była duża osobowość - wspominają ją suwalczanie Helena i Wacław Omilianowie. Dla pani Heleny Jadwiga Jaraczewska była cioteczną siostrą. Miały tego samego dziadka. Aleksandra Szczerbińska, urodzona w 1882 r., późniejsza żona marszałka Józefa Piłsudskiego oraz ojciec Heleny byli rodzeństwem.

- W Jadwidze płynęło bardzo dużo suwalskiej krwi - zauważają Omilianowie.

Z jej barwnego życia można by pewnie zrobić niezły film. Być może kiedyś ktoś się o to pokusi.

Najpopularniejsze dzieci

Suwalskie wątki z Józefem Piłsudskim zaczynają przeplatać się na początku ubiegłego wieku. To wówczas Aleksandra Szczerbińska, działaczka Polskiej Partii Socjalistycznej i Polskiej Organizacji Wojskowej, która po ukończeniu gimnazjum wyjechała z Suwałk, poznała późniejszego Marszałka.

Dzisiaj o tym romansie prasa bulwarowa rozpisywałaby się na pierwszych stronach. Bo Piłsudski był żonaty. W 1918 roku Aleksandra i Józef doczekali się pierwszej córki. Dali jej na imię Wanda. Dwa lata później na świat przyszła Jadwiga. To były dzieci z nieformalnego związku. Żona Piłsudskiego - Maria na rozwód nie chciała się bowiem zgodzić. Aleksandra i Józef pobrali się więc dopiero w 1921 roku, już po śmierci Marii.

Wanda i Jadwiga stały się najpopularniejszymi dziećmi przedwojennej Polski. Prasa pisała choćby o tym, jak to nastoletnia Jadwiga, nazywana Jagódką, lata szybowcami. Córki często pojawiały się razem z ojcem na zamieszczanych w ówczesnych mediach zdjęciach. Towarzyszyły mu nawet podczas bardzo poważnych spotkań.

- Był dla nas ukochanym, najtroskliwszym tatą - wspominała młodsza z córek.
I dodawała, że ojciec pozwalał im na znacznie więcej niż matka. Do jego gabinetu mogły wchodzić właściwie o każdej porze i w każdych okolicznościach.

A Aleksandra Szczerbińska-Piłsudska twierdziła, że mąż tylko dzieci "psuł i rozpuszczał".

Dziewczynki żyły pod swego rodzaju kloszem. Piłsudski w przedwojennej Polsce miał wielu wrogów. Grozili, że jeśli nie dorwą jego, to zemszczą się na córkach. Do szkoły matka odwoziła więc dzieci samochodem i niemal cały czas kręcił się wokół nich ochroniarz.

Żona marszałka o rodzinnym mieście nie zapominała. Niektórzy historycy twierdzą nawet, że mocno zachęcała Piłsudskiego, by w 1919 roku wdał się w wojnę z Litwinami, którzy zajęli m.in. Suwałki. Po ciężkich walkach miasto i jego okolice zostały oswobodzone. Jesienią 1919 r. Piłsudski przyjechał do Suwałk. Na głównej ulicy obywatele zbudowali nawet specjalną bramę powitalną. Piłsudskiego przyjmowano ze wszelkimi możliwymi honorami.

- Panowie suwalczanie, powiem wam to otwarcie, kosztowaliście mnie osobiście bardzo drogo - stwierdził.

Aleksandra Piłsudska organizowała też wiele akcji na rzecz rodzinnego miasta. M.in. to dzięki niej powstała duża, istniejąca do dzisiaj szkoła podstawowa. W 1935 r. żona Marszałka otrzymała tytuł honorowego obywatela miasta.

Jadwiga Piłsudska, honorowa obywatelka Suwałk

Na początku II wojny światowej matka wraz z córkami wyjechała do Anglii. Jadwiga skończyła tam architekturę. Wyszła za mąż za Andrzeja Jaraczewskiego. O powrocie do komunistycznej Polski nie było mowy. Dawno już nieżyjący Józef Piłsudski był bowiem wciąż traktowany tu jako najgorszy wróg. Głównie z tej racji, że w 1920 roku powstrzymał sowiecką inwazję. A po II wojnie Sowieci stali się najbliższymi przyjaciółmi ludzi rządzących Polską.

Wolnego kraju Aleksandra Szczerbińska-Piłsudska nie doczekała. Zmarła w Londynie w 1963 r.
Decyzję o powrocie do Polski podjęły natomiast w 1990 r. jej córki. Zamieszkały w Warszawie. Angażowały się m.in. w tworzenie muzeum Piłsudskiego w Sulejówku. Ale w mediach zbyt często nie występowały. Jadwiga Jaraczewska tłumaczyła, że chcą chronić swoją prywatność. Poza tym, obie były już w podeszłym wieku.

W 2008 roku 88-letnia Jadwiga Jaraczewska została odznaczona przez prezydenta RP Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

O rodzinie Piłsudskich przypomniano sobie także w rodzinnym mieście Aleksandry. W czasach PRL był to temat tabu. Nikt nie śmiał nawet wspomnieć, że żona Marszałka została przed wojną wyróżniona honorowym obywatelstwem. Historyczny paradoks polegał na tym, że przywracaniem pamięci o słynnej mieszkance zajęły się osoby, które w czasach PRL robiły wszystko, co możliwe, by tę część historii Polski wymazać raz na zawsze, a za demokracji wróciły do władzy. Szkole przywrócono imię Aleksandry Piłsudskiej, znowu stała się też honorowym obywatelem miasta.

W 2009 r. identyczny tytuł za "wybitne zasługi w popularyzowaniu historii i tradycji narodu polskiego oraz pielęgnowanie pamięci o dokonaniach marszałka i jego żony, ze szczególnym uwzględnieniem ich związku z Suwałkami" nadano także Jadwidze Jaraczewskiej. Do miasta swojej matki jednak nie przyjechała. Prawdopodobnie zresztą nigdy tutaj nie była. A jeśli już, to przed 1939 r. Tytuł suwalskie władze wręczyły więc jej w Warszawie.

Dumni, że są rodziną

Z Jadwigą Jaraczewską kontaktowali się też nauczyciele i uczniowie Szkoły Podstawowej nr 2 w Suwałkach imienia Aleksandry Piłsudskiej.

- Za każdym razem to były bardzo sympatyczne spotkania - wspomina Ewa Brzozowska, dyrektor placówki.

Córka Marszałka organizowała m.in. specjalny konkurs dla szkół, noszących imię Piłsudskiego i jego żony.

- My już z nią rzadko się spotykaliśmy - opowiadają natomiast państwo Omilianowie. - Nie najlepiej się czuła, więc nie było możliwości, by dłuższej porozmawiać choćby o suwalskich korzeniach jej matki. Z Krzyśkiem Jaraczewskim, jej synem i wnukiem Marszałka, mamy natomiast dobry kontakt. I z tego, że dzięki Aleksandrze staliśmy się rodziną jednego z najwybitniejszych Polaków wszyscy zawsze byliśmy bardzo dumni.

Rodzina Piłsudskiego ma problemy

Państwo Omilianowie z Suwałk, jak wielokrotnie pisaliśmy, od lat zmagają się z niemal wszelkimi możliwymi urzędami, chcąc odzyskać rodzinną własność z lat 50. ubiegłego wieku. Władze PRL skonfiskowały ich rodzinie kilka działek znajdujących się na terenie miasta. W tamtych czasach nikt nawet nie próbował protestować. Omilianowie postrzegali to jako szykanę za to, że są rodziną Piłsudskiego.

- Wychodzi jednak na to, że w Polsce demokratycznej niewiele się zmieniło - twierdzą.

Urzędy wydają sprzeczne decyzje, sprawy ciągną się latami. Niby potwierdzono ich prawo do jednej z działek, ale zaproponowana kwota odszkodowania była wręcz śmieszna. Ostatnie odwołanie wysłane do ministerstwa utkwiło tam na dobre. Omilianowie na odpowiedź czekają już grubo ponad rok.

Czytaj e-wydanie »

Wideo

polecane: Flesz: Koniec gorszego jedzenia - żywność w Polsce, jak na zachodzie.

Materiał oryginalny: Jadwiga Piłsudska nie żyje. W córce Marszałka płynęło bardzo dużo suwalskiej krwi - Gazeta Współczesna

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3