Województwo Podlaskie jest dobrym przykładem sprawnego i skutecznego wykorzystania funduszy unijnych. W realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich do łowienia postępu i rozwoju na wsi potrzebne są nie tylko takie "sieci" jak Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich, przynoszące wiedzę, umiejętności, doświadczenie. W ramach PROW są też pieniądze na działania dające konkretnym osobom konkretne szanse rozwoju własnego biznesu czy realizacji własnych działań na rynku. Możemy sobie wyobrazić, że po zdobyciu wiedzy z zakresu "rolniczego handlu detalicznego" (na szkoleniu, konferencji, wyjeździe studyjnym) postanowimy zrealizować nasz plan na biznes. Biznes, który pozwoli nam znaleźć źródło dochodu a przy tym może stworzyć nowe miejsca pracy w regionie.

Tu właśnie dostajemy narzędzie zwane LEADER, które pomaga włączyć mieszkańców wsi w proces oddolnego podejmowania decyzji i działań mających na celu poprawę jakości ich życia.

Nazwa LEADER to skrót od francuskich słów: Liaison (powiązania), Entre (pomiędzy), Actions (działaniami), de Development (na rzecz rozwoju), de l’Econiomie (gospodarczego), Rurale (obszarów wiejskich). Czyli po polsku LEADER to Powiązania pomiędzy działaniami na rzecz rozwoju gospodarczego obszarów wiejskich.

Leader jest jednym z działań realizowanych w ramach PROW. To wspierany ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) rozwój lokalny kierowany przez społeczność (RLKS).

W każdej społeczności, także więc i w społeczności obszarów wiejskich, ważne jest działanie mające na celu poprawę jakości życia, nie tylko jakości życia podmiotu czy osoby, lecz także społeczności. Metoda LEADER jest jednym z narzędzi służących właśnie temu celowi. Ma pomóc samym członkom społeczności wiejskich działać na rzecz poprawy jakości życia - życia własnego i życia sąsiadów. LEADER to pieniądze na rozwój wsi, ale także specjalne podejście - podmiotowe podejście do wspólnego działania.

Leader to metoda realizowania projektów w oparciu o partnerstwo sektora publicznego, społecznego i gospodarczego i oddolny system podejmowania decyzji. Ponadto włączenie podejścia Leader do programów rozwoju obszarów wiejskich stwarza możliwość wdrażania w sposób innowacyjny i bardziej zintegrowany działań dotychczas wdrażanych w sposób tradycyjny. Leader więc wspiera m. in. powstawanie miejsc pracy na wsi opartych o innowację oraz racjonalne gospodarowanie zasobami naturalnymi, dlatego na wsparcie poprzez Leadera mogą liczyć przedsiębiorcy i mieszkańcy pragnący otworzyć działalność gospodarczą, którzy dzięki swojej działalności tworzą nowe miejsca pracy.

Program realizują lokalne grupy działania- LGD. To Grupy poprzez konsultacje ze społecznością wiejską opracowują lokalną strategię rozwoju- LSR oraz realizują wynikające z niej projekty, łączące zasoby ludzkie, naturalne, kulturowe, historyczne, itp., jak również wiedzę, tudzież umiejętności przedstawicieli trzech sektorów: publicznego, gospodarczego i społecznego.

W Podlaskiem działa kilkanaście lokalnych grup działania. W strategii lokalnej grupy działania zatwierdzonej przez Zarząd Województwa zamieszczone są zasady dotyczące procesu naboru, oceny i wyboru operacji do finansowania.

Leader oprócz poprawy jakości życia na wsi dba także o lokalne tradycje, dlatego finansowana jest budowa lub przebudowa ogólnodostępnej i niekomercyjnej infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej lub kulturalnej.

Nie tylko gminy sięgają po pomoc oferowaną w ramach metody Leader. To jest narzędzie służące również rozwojowi indywidualnej działalności gospodarczej. W ten sposób buduje się rozwój gospodarczy, w ten sposób też tworzy się nowe miejsca pracy na obszarach wiejskich.

Wiele jest projektów - indywidualnych, dających przede wszystkim pracę i pozarolnicze zajęcie osobom mieszkającym na terenach wiejskich, ale też projektów, które podnoszą wartość i przyczyniają się do rozwoju już działających firm na terenie tych obszarów. W ten sposób poprzez rozwój firm tworzą się możliwości zatrudnienia kolejnych osób. Pieniądze wydane na takie przedsięwzięcia działają nie tylko na rzecz tych, którym bezpośrednio pomagają wejść na rynek czy umocnić swoją pozycję. Wszystkie projekty służą wspólnocie, w której są realizowane, służą jej rozwojowi zgodnemu z opracowaną strategią. A przy okazji sprawiają, że obszary wiejskie stają się terenami prawdziwego rozwoju.

Przykładów dobrze wykorzystanych środków pochodzących z programu LEADER jest wiele jednakże należy wskazać kilka dobrych praktyk do których należą:

„Podjęcie działalności gospodarczej w zakresie: nauka jazdy konnej, turystyka jeździecka i hipoterapia” której celem było podjęcie działalności gospodarczej w zakresie innowacyjnej działalności usługowej na kwotę 60.000,00 zł.

Innym przykładem efektywnego wykorzystania środków w kwocie niespełna 200.000,00 zł jest „Rozwój działalności Stanicy Kresowej poprzez budowę budynku służącego do odnowy biologicznej”. Beneficjent jako cel postawił sobie rozszerzenie zakresu działalności gospodarczej poprzez budowę budynku usługowego służącego odnowie biologicznej oraz utworzenie nowego miejsca pracy.

W Gminie Narew została zrealizowana operacja pt. „Utworzenie zakładu produkcji cydru oraz win markowych Selmar”, która została wsparta kwotą 100.000,00 zł, a dzięki tym środkom został zakupiony sprzęt i urządzenia do prowadzenia działalności jakże popularnego ostatnimi laty cydru.

Ciekawą propozycją wspartą kwotą 300.000,00 zł jest „Budowa oranżerii w Podlaskim Ogrodzie Ziołowym” Ziołowy Zakątek Angielczyk Spółka Jawna. Dzięki środkom została poszerzona oferta turystyczno- dydaktyczna oraz możliwość uprawy i eksponowania unikatowych roślin.

Ostatnią propozycją jest operacja p. Beaty z Gminy Łomża pt. „Pracownia projektowa Stare Kupiski”, która dzięki wsparciu kwotą 70.000,00 zł podniosła swoje kwalifikacje zawodowe oraz stworzyła miejsce pracy w formie samozatrudnienia.

Zrealizowane inwestycje i przedsięwzięcia mogą stanowić cenną inspirację do dalszych działań oraz zachęcać do korzystania z unijnej pomocy tych, którzy do tej pory się na to nie zdecydowali. Dlatego serdecznie zachęcam do skorzystania ze środków PROW 2014-2020 w kolejnych naborach.


Stefan Krajewski, członek zarządu województwa podlaskiego.

Zobacz też video:
Zalety wykorzystania środków europejskich pochodzących z PROW 2014 2020
Jak zmienił się Podlaski Ogród Ziołowy?
Jak zmieniają się podlaskie Kościoły?
Produkcja cydru i win markowych na Podlasiu
Stworzenie wiejskiego centrum rekreacji – Zbiornik Antonowo
Jak zmieniły się drogi gminne na terenie miasta i gminy Szczuczyn