Przysmaki dzieciństwa. Krem sułtański, wyroby czekoladopodobne i woda z saturatora. Wspominamy smakołyki rodem z PRL-u

Anna Daniluk
Anna Daniluk
Mleko sprzedawano w butelkach ze srebrnym lub złotym kapslem, który z czasem zamieniono na folię (pozłotko). Często mleczarz przynosił mieszkańcom butelki pod same drzwi. Ten wątek pojawia się np. w filmach Stanisława Barei. Kliknij w obrazek, aby zobaczyć zdjęcia.
Mleko sprzedawano w butelkach ze srebrnym lub złotym kapslem, który z czasem zamieniono na folię (pozłotko). Często mleczarz przynosił mieszkańcom butelki pod same drzwi. Ten wątek pojawia się np. w filmach Stanisława Barei. Kliknij w obrazek, aby zobaczyć zdjęcia. Narodowe Archiwum Cyfrowe/domena publiczna
Udostępnij:
Krem sułtański, guma balonowa Donald, lody Bambino, wyroby czekoladopodobne albo oranżada w proszku, z woreczka lub w szklanej butelce z korkiem - takie smaki rządziły w czasach PRL-u. Sklepowe półki były zapełniane sporadycznie, a w latach 70. i 80. XX wieku żywność reglamentowano na kartki. Jakie smaki pamiętamy z dzieciństwa i młodości?

Kuchnia lat 70. i 80. XX wieku - półmięsne dania i jaśniepańskie grzanki

Książki kucharskie pisane w latach 70. i 80. XX wieku korzystały z produktów, które były wówczas łatwo dostępne. Sklepowe półki świeciły często pustkami, więc w kuchni trzeba się było wykazać zaradnością i i sprytem. Na przykład „Kuchnia oszczędnej gospodyni” Barbary Bytnerowiczowej, wydana w 1987 roku przez Watrę, zawiera rozdział „Potrawy półmięsne”. Przedstawiono w nim pierogi z pasztetówką, zapiekankę z makaronu z konserwą mięsną i groszkiem czy naleśniki z oszczędnym nadzieniem mięsnym.

Ograniczenie mięsa było związane z trudnym dostępem do produktu i potrzebą sprytnego gotowania dla całej rodziny. Natomiast książka „Obiady u Kowalskich” Jadwigi Kłossowskiej z 1984 r. podaje przepis na grzanki „jaśniepańskie”, których wykwintność polegała na połączeniu szynki lub baleronu z łagodnym serem, ostrym sosem chrzanowym, z bułkami posmarowanymi masłem, po wierzchu posypanej posiekaną zieloną pietruszką.

Przysmaki PRL-u – sentyment do czasów dzieciństwa i młodości

Dziś wiele osób z sentymentem wspomina kuchnię i przysmaki z lat 70. i 80. Powód jest prosty - to były to czasy ich dzieciństwa lub młodości.

- Dziś bym pewnie tego nie zjadła, ale dla dzieci w latach 80. to były prawdziwe rarytasy: guma balonowa Donald z historyjką, słodzone mleko z tubki, oranżada w proszku, draże kakaowe, mleko w proszku, które zlizywało się po prostu z ręki... No i latem woda sodowa z saturatora, obowiązkowo z sokiem malinowym, albo krem sułtański w kawiarni - opowiada Ania, która dziś przykłada dużą wagę do zdrowej żywności. - Tylko te wyroby czekoladopodobne to była jakaś zgroza, gumowe, nie dało się tego zjeść. Ale już taka czekolada z orzechami z Pewexu. Do tej pory pamiętam zapach tego sklepu - dodaje.

Grzegorz, który również był dzieckiem w latach 80., najbardziej pamięta szynkę konserwową, którą kupowało się na święta, zapach kawy, za którą stało się kilka godzin w kolejce, czekoladowe lentilky z Czechosłowacji i konserwy turystyczne, które zabierało się latem pod namiot.

- Do tej pory czasem wracam do tego smaku. Rodzina patrzy na mnie z obrzydzeniem, a ja się zajadam. Smak konserwy turystycznej kojarzy mi się z beztroską młodością - tłumaczy. - Z bardzo wczesnego dzieciństwa pamiętam też smak mleka z butelki, które mleczarz rano stawiał nam pod drzwiami.

Zobacz w naszej galerii, jakie rarytasy można było zjeść w czasach PRL-u.

Wiele ciekawych wspomnień znajdziecie też na profilu facebookowym Pewex

Skąd bierze się takie nostalgiczne podejście?

- Gdy mieliśmy 10 czy 20 lat, świat był lepszy, niż gdy mamy 60. To są miłe wspomnienia z młodości, związane z tym, że jedliśmy pasztetową z chlebem. Wtedy smakowała wspaniale. Szczególnie, gdy cały dzień biegało się za piłką - mówi Juliusz Woźny, rzecznik prasowy Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu, miłośnik kuchni. - Czasem robię sobie wycieczki w przeszłość i kupuję produkty, które najpewniej mają smak z tamtych czasów. Szczerze powiem, że jest to oparte tylko na sentymentach. Jeżeli dziś biorę do ust rzeczy, które wtedy się jadało, to konfrontuję to ze wspomnieniami. I zazwyczaj wypada to dość marnie.

Wyroby czekoladopodobne, kotlety z mortadeli i paprykarz

Kotlety z mortadeli, paprykarz szczeciński czy kawa instant wielu osobom kojarzą się dziś z dzieciństwem czy młodością. Podobnie jak wyroby czekoladopodobne, jedno z pierwszych wspomnień związanych ze słodyczami z tamtych lat. Zamiast tłuszczu kakaowego dodawano do nich olej rzepakowy, a także obniżano zawartość kakao, które było wtedy reglamentowane. Tego typu przykładów jest oczywiście więcej.

Krem sułtański - przepis jak z filmu

Miłośnicy polskiego kina (i nie tylko) pamiętają np. krem sułtański z filmu Janusza Kondratiuka „Dziewczyny do wzięcia”. Deser podawany był w wysokich szklankach i składał się z ubitej śmietanki kremówki, z dodatkiem kakao, rodzynek, biszkoptów i ciasteczek bezowych. Delikatna nuta rumu dodawała mu atrakcyjności.

- Trzeba przyznać, że tamte produkty miały kiepski smak. Wynikało to głównie ze słabego zaopatrzenia sklepów – mówi Juliusz Woźny z Centrum Historii Zajezdnia. - Wrzucano do tych produktów cokolwiek. Tworzono wielokolorowe galaretki czy wyroby czekoladopodobne, które dziś, w takiej samej formie, są właściwie nieosiągalne. Trzeba dodać, że w tamtych czasach byliśmy szczęśliwi, że coś w ogóle udało nam się dostać w sklepie po wystaniu wielu godzin w kolejce.

Akcesoria, które ułatwią Ci pracę w kuchni

miejsce #1

KINGHOFF

Kinghoff Suszarka Ociekacz Do Naczyń

100,21 zł39,77 zł-60%
miejsce #2

Excellent Houseware

Zestaw do sushi 2 osoby miseczki pałeczki komplet

115,29 zł49,99 zł-57%
miejsce #3

KINGHOFF

Kinghoff Zestaw Młynków Grawitacyjnych Kh-1618

172,29 zł74,00 zł-57%
miejsce #4

Blaumann

Blaumann Sito Przesiewak Do Mąki Cukru Pudru

48,47 zł21,99 zł-55%
miejsce #5

Elico

ELICO Gaz do kuchenek click/clack 393 ml

14,99 zł7,86 zł-48%
miejsce #6

Victorinox

Victorinox Obieraczka żółta 7.6075.8

34,32 zł18,00 zł-48%
miejsce #7

Tefal

TEFAL Fresh Express + MB756G31

371,22 zł249,00 zł-33%
miejsce #8

Joseph Joseph

Joseph Joseph Deski L Nest Zielony 3szt (60164)

349,00 zł259,00 zł-26%
miejsce #9

Ambition

Ambition MŁYNEK DO PIEPRzU DREWNIANY FALCONI 29206

64,99 zł49,99 zł-23%
miejsce #10

Tom-gast

Tghome Butelka Na Oliwę I Ocet 120 Ml (4021)

179,63 zł142,60 zł-21%
miejsce #12

Tescoma

Tescoma dziadek do orzechów president (638629)

63,99 zł51,21 zł-20%
miejsce #13

Zwilling

Zwilling Fresh&Save (368030030)

229,09 zł186,00 zł-19%
miejsce #14

Leifheit

Leifheit minutnik analogowy (22600)

25,99 zł21,89 zł-16%
miejsce #15

Konighoffer

Konighoffer Maselniczka Z Pokrywką I Łyżeczką Biała

49,11 zł42,99 zł-12%
miejsce #16

Zassenhaus

Zassenhaus Deska Do Krojenia 32X20 Cm Szara (62113)

69,90 zł61,51 zł-12%
miejsce #17

Gefu

Gefu obieraczka uniwersalna 12500

45,90 zł40,50 zł-12%
miejsce #18

Krosno

Krosno Glass Patera Z Kloszem Na Ciasto Krosno Elite 28 Cm

119,99 zł111,23 zł-7%
miejsce #19

Wusthof

Wusthof Deska Kuchenna Termobuk (Dr7296)

819,00 zł782,00 zł
miejsce #20

Ambition

Ambition Przyprawnik Spice

48,90 zł
Materiały promocyjne partnera

Sprawdźcie też inne tematy ze Strony Kuchni:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Materiał oryginalny: Przysmaki dzieciństwa. Krem sułtański, wyroby czekoladopodobne i woda z saturatora. Wspominamy smakołyki rodem z PRL-u - Strona Kuchni

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość
orlenowska gadzinówka tęskni do komuny
G
Gość
Był jeszcze szczaw i mirabelki.

Ale co dzisiaj narzuca lewactwo, grzebanie w śmieciach, noszenie używanej odzieży no i HIT kultura w barze mlecznym
Więcej informacji na stronie głównej Gazeta Współczesna
Dodaj ogłoszenie