Suwałki mają 300 lat!

Materiał informacyjny MIASTA SUWAŁKI

Kalendarium najważniejszych wydarzeń w historii miasta:

1720 - 2 marca wieś Suwałki otrzymała prawa miejskie. Nadał je, na prośbę zakonników Konwentu Wygierskiego król Polski August II.

1820 – rozpoczęła się budowa kościoła pw. św. Aleksandra. Była to druga świątynia w mieście. Pierwszą pw. Świętego Krzyża wzniesiono w latach 1710-1714 i znajdowała się ona na terenie obecnego Parku Konstytucji 3 Maja

1866 - Suwałki zostały stolicą guberni suwalskiej. Były wówczas czwartym co do wielkości w Królestwie Polskim

1919 - 24 sierpnia do miasta wkroczyli żołnierze 41 Suwalskiego Pułku Piechoty. 12-13 września przyjechał Naczelnik Państwa Józef Piłsudski i wypowiedział słowa: „Dzisiaj ziemia wasza jest wolną”

1919-1939 – Suwałki były miastem na prawach powiatu wydzielonym w województwie białostockim, a jednocześnie jednym z największych w kraju miast garnizonowych. Stacjonowały tu m.in. 41 Suwalski Pułk Piechoty Marszałka Józefa Piłsudskiego, 2 Pułk Ułanów Grochowskich im. gen. J. Dwernickiego, 3 Pułk Szwoleżerów Mazowieckich im. płk Jana Kozietulskiego, 4 Dywizjon Artylerii Konnej, 1 Dywizjon 29. Pułku Artylerii Lekkiej, 11 Szwadron Łączności SBK oraz do 1939 r. batalion KOP.

1939 - 12 października na mocy niemiecko- sowieckiego układu do miasta wkroczyli Niemcy

1941 - na północy miasta powstał obóz, w którym zginęło ok. 50 tysięcy jeńców wojennych, w większości obywateli ZSRR.

1944 - 23 października do miasta wkroczyła 173. Orszańska Dywizja Strzelecka Armii Czerwonej.

1950 - kompetencje miejskiego samorządu przejęła miejska rada narodowa jako organ władzy państwowej w mieście.

1975 - 1998 - Suwałki stolicą województwa suwalskiego. Miasto dynamicznie się rozwija, rozpoczyna się budowa osiedla Północ

1989
– w Parku Konstytucji 3 Maja odbył się pierwszy od kilkudziesięciu lat wiec przedwyborczy niezależny od władz PRL w związku z częściowo demokratycznymi wyborami w kraju

1990 – w maju odbyły się pierwsze demokratyczne wybory do samorządu

2004 - 1 maja Polska przystąpiła do Unii Europejskiej. Od tego czasu, przez kilkanaście lat miasto pozyskało ponad 500 mln zł na inwestycje. Dzięki temu powstały m.in. aquapark, budynek Suwalskiego Ośrodka Kultury, stadion piłkarski, budynek Parku Naukowo- Technologicznego Polska Wschód, hala widowiskowo-sportowa Arena, odnowiono Plac M. Konopnickiej i Muzeum Okręgowe. Fundusze unijne umożliwiły też remont wielu miejskich ulic

2019 - miasto obchodziło 100. rocznicę odzyskania niepodległości. Z tej okazji przy ul. 24 sierpnia odsłonięto mural przypominający wydarzenia sprzed stu lat.

2020 – Suwałki świętują 300. rocznicę nadania praw miejskich.

Suwalczanie 300-lecia

Suwalczanie, nieżyjący, których działalność znacząca przyczyniła się do rozwoju miasta i standardu życia mieszkańców.

Natan Mojżesz Adelson- strażnik pamięci o suwalskich Żydach. Społeczność ta przez prawie półtora wieku miała duży wpływ na rozwój Suwałk

Kpt Stanisław Bielicki – ps. Ziomek, pierwszy partyzant na Suwalszczyźnie w czasie II wojny światowej. Aresztowany i zamordowany przez Niemców w Lesie Szwajcarskim.

Prof. Jan Bohdan Chmielewski - artysta rzeźbiarz, którego prace możemy podziwiać w mieście. Najbardziej znanym dziełem jest pomnik Marii Konopnickiej.

Klotylda Józefa Dargielowa - właścicielka największego w latach trzydziestych XX wieku zakładu drukarsko-usługowego w północno-wschodnim regionie kraju.

Zygmunt Filipowicz - wieloletni dyrektor Muzeum Okręgowego, inicjator i organizator Muzeum im. Marii Konopnickiej.

Józef Gajewski - prezydent, który przyczynił się do dynamicznego rozwoju miasta. Pomysłodawca jednego z największych wydarzeń w kraju Suwałki Blues Festival

Wawrzyniec Gałaj - działacz społeczny i polityczny okresu międzywojennego; prezydent miasta, który w latach największego światowego kryzysu pomagał bezrobotnym.

Kazimierz Górnicki - artysta malarz, który przez niemal trzydzieści lat żył i tworzył w Suwałkach. Jego obrazy są m.in. w zbiorach Muzeum Okręgowego i kościele pw św. Aleksandra.

Ks. Kazimierz Aleksander Hamerszmit - kapłan oddany ludziom, pracujący w mieście przez 37 lat. Trwa proces beatyfikacyjny księdza.

Maria Krystyna Kapuścińska - suwalska harcerka. Walczyła w Powstaniu Warszawskim, a po II wojnie światowej przyjechała do Suwałk. Obok pracy zawodowej prowadziła aktywną działalność społeczną.

Jerzy Klimko - kombatant, nauczyciel, wieloletni przewodnik i członek honorowy PTTK, wychowawca wielu pokoleń młodzieży.

Płk Adam Koc - jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego w czasie odzyskiwania niepodległości przez Polskę. Polityk, poseł, dziennikarz, żołnierz. Walczył w Legionach Polskich i był Komendantem Naczelnym Polskiej Organizacji Wojskowej.

Henryk Kojak - porucznik Armii Krajowej oraz Zrzeszenia Wolność i Niepodległość, był prześladowany przez władze PRL.

Maria Konopnicka - poetka i pisarka, która spędziła w Suwałkach pierwszych siedem lat swojego życia.

Aleksandra Kujałowicz - nauczycielka, która po wybuchu II wojny światowej wstąpiła do pierwszej organizacji konspiracyjnej na Suwalszczyźnie. Za działalność w podziemiu została rozstrzelana przez Niemców.

Henryk Kulczycki – lekarz i dyrektor szpitala powiatowego. Przeprowadził pierwszą w mieście transfuzję krwi. Był prezesem suwalskiego Polskiego Czerwonego Krzyża i Klubu Honorowych Dawców Krwi. Przewodniczył suwalskiemu oddziałowi Narodowego Funduszu Ochrony Zdrowia.

Kazimierz Kulwieć - przyrodnik, społecznik i krajoznawca zafascynowany Suwalszczyzną. Zainicjował tworzenie oddziału PTK w Suwałkach.

Alfred Lityński - naukowiec, ichtiolog, pionier polskiej hydrobiologii, kierownik Stacji Hydrobiologicznej nad Wigrami.

Tadeusz Lutostański - harcerz, który w czasie II wojny światowej walczyć o wolną Polskę i oddał za nią życie

Eugenia Mackiewicz - błogosławiona Maria Kanizja. Nazaretanka zamordowana przez Niemców w czasie II wojny światowej. Beatyfikowana 5 marca 2000 r. przez Jana Pawła II.

Gen. Michał Mackiewicz - dowódca wojskowy, współpracownik Józefa Piłsudskiego. Walczył w Legionach Polskich. Był twórcą 41. pułku strzelców suwalskich.

Karol Majerski – projektant, budowniczy. W pierwszej połowie XIX wieku zaprojektował, lub nadzorował budowę ponad 150 suwalskich domów.

Płk Edward Milewski - dowódca 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich im. płk J. Kozietulskiego. We wrześniu 1939 r. suwalscy szwoleżerowie jako jedni z nielicznych polskich żołnierzy walczyli na terytorium Niemiec.

Gen. Henryk Minkiewicz - dowódca wojskowy, Walczył w Legionach Polskich. Dowódca Korpusu Ochrony Pogranicza, był najwyższy stopniem polskim żołnierzem zamordowanym w Katyniu.

Leszek Aleksander Moczulski - poeta, autor książek dla dzieci i tekstów piosenek. Autor tekstu hymnu Suwałk.

Teofil Noniewicz - w latach 1918-1919 członek Tymczasowej Rady Obywatelskiej Okręgu Suwalskiego, przewodniczący suwalskiej Rady Miejskiej – pierwszej w wolnej Polsce. Organizator życia społecznego w mieście.

Aleksandra Piłsudska – druga żona Józefa Piłsudskiego. Działała w oddziale wywiadowczo-kurierskim I Brygady Legionów jako komendantka służby kurierskiej oraz w Polskiej Organizacji Wojskowej.

Gen. Zygmunt Podhorski - dowódca wojskowy. We wrześniu 1939 r. dowodził Suwalską Brygadą Kawalerii w czasie walk z Niemcami.

Rotmistrz Kazimierz Ptaszyński - jednym z organizatorów ruchu oporu na Suwalszczyźnie. To jego wydania domagali się Niemcy na początku 1944 r. W odwecie za brak informacji stracili 16 osób na placu, gdzie teraz znajduje się Pomnik Straceń.

Aleksander Putra - założyciel Polskiej Organizacji Wojskowej i jej pierwszy komendant w okręgu suwalskim. Był też wiceprezesem Tymczasowej Rady Obywatelskiej Okręgu Suwalskiego oraz posłem do Sejmu Ustawodawczego.

Walery Roman - członek Tymczasowej Rady Obywatelskiej Okręgu Suwalskiego, odpowiadał m.in. za pertraktacje z władzami niemieckimi w sprawie ewakuacji wojsk i przejęcia administracji cywilnej w mieście. Pierwszy Honorowy Obywatel Suwałk.

Jan Schmidt - jeden z najaktywniejszych społeczników, prezydent miasta. Aktywnie uczestniczył w wydarzeniach, które przyczyniły się do odzyskania niepodległości.

Aleksander Seredyński - nauczyciel, mentor młodzieży, wspomagał uczniów w działalności opozycyjnej w latach 80-tych XX w. Internowany w stanie wojennym i represjonowany przez władze PRL.

Stanisław Zygmunt Staniszewski - współzałożyciel i działacz wielu organizacji lokalnych, powiernik Józefa Piłsudskiego. W pierwszym rządzie Rady Regencyjnej został ministrem pracy i opieki społecznej.

Prof. Edward Franciszek Szczepanik - patriota, aktywny działacz polskiej emigracji, ekonomista. Ostatni premier rządu polskiego na uchodźstwie.

Ks. Stanisław Szczęsnowicz - duchowny, poseł na Sejm Ustawodawczy. Po jego wystąpieniu z 9 lipca 1919 r. sejm przyjął uchwałę, która wzywała rząd polski do natychmiastowego podjęcia działań na rzecz uwolnienia Suwalszczyzny. 12 września 1919 r. witał w Suwałkach marszałka Józefa Piłsudskiego.

Jadwiga Towarnicka - bibliotekarka, nauczycielka, działaczka kulturalna.

Andrzej Wajda - jeden najwybitniejszych polskich reżyserów, laureat Oscara. W latach 1989-1991 był senatorem Ziemi Suwalskiej.

Jerzy Wawruk - wieloletni dyrektor Wytwórni Podkładów Strunobetonowych „Kolbet”, założyciel i wieloletni prezes Suwalskiej Rady Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT. Był współtwórcą Polsko-Litewsiej Izby Gospodarczej. Jego staraniem został wybudowany Dom Technika.

Alfred Wierusz- Kowalski – malarz, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli szkoły monachijskiej.

Grzegorz Wołągiewicz - wieloletni prezydent miasta, nauczyciel i prezes klubu Wigry Suwałki.

Stanisław Woś - fotograf, malarz, rysownik, projektant graficzny, organizator suwalskiego środowiska fotografików i galerii PaCamera. Autor ponad 50 wystaw indywidualnych oraz logotypu Suwałki Blues Festival.

Ks. Jerzy Jan Zawadzki - duchowny kościoła rzymskokatolickiego nazywany pasterzem suwalskiej "biedoty". Zainicjował powstanie przy parafii, pierwszej w Polsce szkoły podstawowej dla dzieci romskich.

Józefa Żdżarska - pisarka i wychowawczyni. W drugiej połowie XIX w. prowadziła suwalskie pensje dla panien.

Wideo

Dodaj ogłoszenie