reklama

"Zawołani po imieniu" w Czyżewie. Zamordowany za ukrywanie Żydów Franciszek Andrzejczyk został uhonorowany przez Instytut Pileckiego ZDJĘCIA

Olga Goździewska
Olga Goździewska
Zaktualizowano 
Franciszek Andrzejczyk w czasie wojny ukrywał Żydów pod podłogą. Zapłacił za to życiem. 27 października w miejscowości Czyżew-Sutki został uhonorowany przez Instytut Pileckiego.

We wsi Czyżew-Sutki odsłonięto tablicę pamiątkową dedykowaną pamięci Franciszka Andrzejczyka, zamordowanego przez Niemców w 1943 r. za pomoc Żydom.

W uroczystościach wzięła udział m. in. prof. Magdalena Gowin, wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Janina Janczarska, wnuczka zamordowanego, a także Wojciech Kozłowski, dyrektor Instytutu Pileckiego. Po odsłonięciu, tablicę poświęcił ks. kan. Eugeniusz Sochacki.

Wszyscy mówcy w swoich wystąpieniach podkreślali heroizm czynu Andrzejczyka i jego rodziny, którzy mieli świadomość zagrożenia, ale nie wahali się udzielić schronienia Żydom zbiegłym z getta w Czyżewie.

- Swoim czynem dali przykład umiłowania drugiego człowieka, a ratując życie choćby jednego człowieka tak jakby ratowali cały świat. Niech ten heroiczny czyn będzie wielką lekcja historii dla młodego pokolenia, które oby nie musiało doświadczyć tak tragicznych zdarzeń - podkreśliła Anna Bogucka, burmistrz Czyżewa.

Zobacz też: Z kart historii regionu. Konspiracja w Czyżewie
Kiedy na początku listo­pada 1942 roku, Niemcy rozpoczęli likwidację getta w pobliskim Czyżewie, Andrzejczykowie przyjęli pod swój dach osiemnaścioro szukających pomocy Żydów.

W celu zapewnienia im możliwie bezpiecznego schronienia, wspólnymi siłami wybudowali dwie kryjówki: jedną pod pod­łogą domu, drugą w pobliskiej ziemiance. Ale w marcu 1943 roku, przyjechali żandarmi, aby przepro­wadzić rewizję.

Zażądali od Franciszka wskazania miejsca ukrycia Żydów. Gdy nie przyznał się do udzielania im schronienia, Niemcy rozpoczęli poszu­kiwania. Obeszli zabudowania i zwrócili uwagę na ziemiankę, w której po głuchym odgłosie podłogi, odkryli kryjówkę trzech mężczyzn. Za to odkrycie najpierw dotkliwie pobili, a potem zamor­dowali strzałem w głowę Andrzejczyka.

Chwilę później zabili wyciągniętych z ukrycia mężczyzn. Następnie przeszukali dom i znaleźli pod podłogą pozostałe osoby, które powiązali sznurem i wywieźli na strace­nie do Szulborza. Na polecenie żandarmów, mieszkańcy wsi zakopali przy pobliskiej ścieżce zwłoki trzech zamordowanych Żydów. Na pochówek Franciszka rodzina musiała otrzymać specjalne pozwolenie. W uroczystościach pogrze­bowych na cmentarzu w Czyżewie wzięły udział niezliczone tłumy.

- Dziś chcemy polskiemu społeczeństwu przypominać i stawiać za wzór takie osoby jak Franciszek Andrzejczyk. Zawołanie ich po imieniu jest naszym obowiązkiem – podkreśla Wojciech Kozłowski dyrektor Instytutu Pileckiego.

Na potrzeby projektu instytut opracował sposób wizualnej identyfikacji miejsc pamięci. Materialnym znakiem upamiętnienia jest tablica z inskrypcją w języku polskim i angielskim, umieszczona na kamieniu. Swojej po 77 latach doczekał się również podlaski bohater.

Expose premiera - orto najważniejsze obietnice Morawieckiego

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 4

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

nigdy wiecej wojny

G
Gość

wspanialy czlowiek zal dzieci wnukow prawnukow prapra.....

G
Gość

wojna to straszna sprawa

g
gość

ciekawe który z sąsiadów Polaków ich wydał

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3