Tak mordowano Żydów z naszej okolicy. Wstrząsająca zbrodnia

Katarzyna Patalan-Brzostowskakpatalan@wspolczesna.plZaktualizowano 
– W Bzurach nie było Żydów, chyba kiedyś mieszkał tu jakiś kowal, ale tego dokładnie nie wiem – wspomina Mieczysław Zaniewski, mieszkaniec Bzur. – Pamiętam jak tata kupił mi od jednego z handlarzy ciepły płaszcz. Długo się targował.
– W Bzurach nie było Żydów, chyba kiedyś mieszkał tu jakiś kowal, ale tego dokładnie nie wiem – wspomina Mieczysław Zaniewski, mieszkaniec Bzur. – Pamiętam jak tata kupił mi od jednego z handlarzy ciepły płaszcz. Długo się targował.
Białostocki IPN wszczął postępowanie ws. mordu w Bzurach.

Pamiętam Żydów pracujących przy budowie dróg - wspomina Mieczysław Zaniewski, 82-letni mieszkaniec wsi Bzury w gminie Szczuczyn. - Siedzieli i tłukli kamienie na drogę. Przywozili ich na furmankach, ale z czasem przyjeżdżało ich coraz mniej.

O mordzie Żydówek przywiezionych do pracy w tamtejszym majątku, pan Mieczysław nie słyszał. O tej historii, choćby z opowieści starszych, nic nie słyszeli też młodsi mieszkańcy wsi.

Śledczy z białostockiego IPN wrócili do tej sprawy.

Wcześniej okuli pałki
O wstrząsającej zbrodni pisze Andrzej Żbikowski w publikacji "Wokół Jedwabnego". Autor przytacza wyjaśnienia jednego z uczestników mordu. Według niego do majątku Bzury jeden z pracowników przywiózł ze Szczuczyna (z getta przy ul. Krzywej przyp. red.) do pracy 20 Żydówek w wieku od 15 do 30 lat. Kobiety pracowały w ogrodzie trzy dni. Wtedy do majątku przyjechało na rowerach sześciu mężczyzn. Polecili fornalom z majątku wydać Żydówki, a później iść je zasypać, gdyż mają rozkaz od żandarmerii Niemieckiej Żydówki te zabić. [...]

Przesłuchiwany wyjaśnił w śledztwie: Osobnicy ze Szczuczyna poszli do majątkowej kuźni i okuli pałki na końcu żelazem, ażeby lepiej było zabijać. Po okuciu pałek żelazem zabraliśmy Żydówki do wioski Bzury i tam zapędziliśmy do piwnicy [...] Po godzinie czasu przyjechały z majątku dwie furmanki drabiniaste. [...] Kobietom polecono wsiąść na furmanki, tłumaczono im, że zostaną odwiezione do Grajewa.

Siemiatycze. Rabin: Jak można budować na grobach? To profanacja!

Pojechano jednak do boczkowskiego lasu, gdzie był wykopany okop, i tam kazaliśmy Żydówkom zejść z wozów. [...]

Kazaliśmy Żydówkom porozbierać się do koszul i majtek. [...] Po rozebraniu się Żydówek, zaczęli prowadzić po jednej nad okop i tam zabijali pałkami drewnianymi, na końcu okutymi żelazem.
Pomordowanych Żydów ja sam zasypywałem przez dwa dni.

Nie znamy miejsca zbrodni
- W tej sprawie prowadzone były dwa postępowania na przełomie lat 1948/50 - tłumaczy Radosław Ignatiew, prokurator z białostockiego oddziału IPN. - Z uwagi na to, że nie wszyscy sprawcy zostali wskazani i ukarani, wszczęliśmy kolejne postępowanie.

Śledczy nie ukrywają, że liczą na ustalenie personaliów wszystkich uczestników tej okrutnej zbrodni.
- Nie są też znane personalia zamordowanych Żydówek - dodaje prokurator. - Świadkowie tych wydarzeń już nie żyją, ale być może przesłuchania ich rodzin lub sąsiadów, którzy mogą znać tę historię, wniosą coś nowego do postępowania.

Dotychczas nie zostało ustalone miejsce pochówku pomordowanych kobiet.

Trudna i wstydliwa historia
Pogromy były też w Szczuczynie, Radziłowie i Wąsoszu. Ten z Bzur jest najmniej znany.
- Rzeczywiście Żydów przywożono do pracy, ale tej historii nigdy nie słyszałem - przyznaje pan Mieczysław z Bzur. - Wtedy byłem młodym chłopcem, ale pamiętam, że Żydzi chcieli, aby mój ojciec ich przechował, ale wszyscy się bali.

Był czas, że ludność żydowska stanowiła ok. 80 proc. mieszkańców Szczuczyna oddalonego od Bzur o 4 km.

- Historia z Bzur, Wąsosza czy Radziłowa, to nie jest dla nas nic nowego - przyznaje Artur Kuczyński, burmistrz Szczuczyna. - To dobrze, że IPN to zbada, bo musimy o tej wstydliwej historii mówić otwarcie, w innym wypadku, zawsze będzie to nas kłuć.

O zbrodni z Bzur słyszał też Tomasz Dudziński z Grajewskiej Izby Historycznej.

- Oczywiście, że w tym mordzie można dociekać szczegółów, ale same wydarzenia nie są zadziwiające i wyjątkowe na tle powiatu grajewskiego - mówi. - Trzeba pamiętać, że Niemcy dawali przyzwolenie na takie działanie, a mieszkańcy nie byli związani z ludnością żydowską. To co odróżnia tę zbrodnię od innych to z pewnością jest fakt jej planowania. Bo wcześniej wykopano doły w lesie i okuto żelazem drewniane pałki.

Dudziński mówi, że już wcześniej słyszał od ludzi o zdarzeniach z Bzur, ale bez konkretów. A często mieszkańcy Grajewa, Szczuczyna, czy Radziłowa nawet gdy pamiętają cokolwiek, to nie zawsze chcą mówić o tym otwarcie.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 39

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
D
Dobro zwycięży

Mój dziadek zbierał żywność z mieszkańcami okolicznych wsi dla żydów w getcie. Gdyby usłyszał jak teraz żydzi szkalują Polaków i jak ich wnuki dziękują za pomoc to pewnie by się w grobie przewrócił...

o
ooo

Bzdury !!! ... Przed wojną w Polsce mieszkało 1/3 Niemców ...i tylko tacy mogli i musieli sluchać Władz Niemieckich Okupacyjnych !!!  ...Sami nie robili by takich akcji z uwagi na Sąsiadów , partyzantów i świadków . Faktem jest że Fornale i paroby to najgorsze plugastwo , które po wojnie pracowało dla sowietów !!!!! ... Partyzanci wykonywali wyroki na takich ludziach nawet długo po wojnie !!! ....Trudno kilkoma szmatami " obciążać cały naród !!!! ....a Kto to robi jest najgorszym łajdakiem i kłamcom !!!!

M
Michał

W końcu powstała obszerna dokumentacja pogromów w Jedwabnem, Radziłowie, Wąsoszu i Szczuczynie a także w innych okolicznych miastach. Jest to książka Mirosława Tryczyka "Miasta śmierci. Sąsiedzkie pogromy Żydów". Są tam relacje nie tylko tych, którzy cudem przeżyli ale samych mieszkańców tych miejscowości, którzy na własne oczy to widzieli i gdzieniegdzie nawet samych oprawców. Wskazane są też konkretnie miejsca gdzie się to działo. A co do miejsc to pisano w komentarzach czemu nie ma wskazanych miejsc. Ależ są, poszukajcie w swojej miejscowości pomnika (kłamliwie przypisującemu autorstwo zbrodni faszystom i z nieprawdziwą datą), który stoi zaniedbany i coraz bardziej porośnięty trawą. To jest to miejsce gdzie zakopywano ofiary pogromu. W Wąsoszu jest robiący wrażenie pomnik tuż za miejscowością w miejscu gdzie w tamtejszym pogromie zakopywano ciała. W Bzurach od niedawna też jest pomnik w miejscu gdzie zamordowany Żydówki.

 

O
Omijam Podlasie
W dniu 08.03.2012 o 12:18, Sczuczyniak napisał:

Jaki to ptak co swoje gniazdo kala ??????????????Nie znam takiego>ten Pan jest wyjątkiem.

 Powiem Ci coś  Szczuczyniaku . Dla was najważniejsze jest ,ze by nie powiedzieli o was nic złego . A prawda jest taka ,ze  tak było . To Polacy mordowali niewinnych ludzi ,najczęściej żeby ukraść ich dobytek . I powiem Ci wieęcej , wy nadal jesteście tacy sami . Moja matka pochodzi z tych okolic i znam was dobrze. Chciwi ,tępi ,brudni ...okrutni . Słowem HOŁOTA .  Kłamstwo nic wam nie pomoze . Jest już bardzo dużo literatury na ten temat . Macie opinię , na jaką zasługujecie i tyle .

b
bulbo

Panie "bezstronny", UBecja zmuszała ludzi do wielu rzeczy, ale akurat sądzenie za zbrodnie wojenne z okresu powstawania tych notatek były ostatnim, czego jej było trzeba. Dlatego oprawcy z Jedwabnego i innycj miejscowości często dostawali śmieszne wyroki lub byli uniewinniani. Krzepnąca władza komunistyczna nie chciała rozdrażnić ludzi na zapas i podchodziła do tematu jak pies do jeża. Co innego prezentacja podziemia antykomunistycznego, ale to już temat na osobną historię. Te mordy na niewinnych w większości ludziach, którzy (szczególnie w przypadku Jedwabnego) praktycznie kompletnie nic nie mieli wspólnego ze zbrodniami bolszewii (także komunistycznej - powiedzmy to uczciwie) i nikomu nie zaszkodzili. Gdzie trafiał się dobry, szanujący prawdę i zasady ksiądz (np. w Brańsku) potrafił te zwierzęce instynkty uśpić, zaklinać. Niestety, Stronnictwo Narodowe, którego sympatycy w Dziekanacie Łomżyńskim mieli wielu sympatyków wśród kleru, zniżyło się do kolaboracji z Trzecią Rzeszą i skutki już znamy. Wieczysta hańba dla tych bestii!

 

R
Robert

Miłość po katolicku

b
bib
W dniu 08.03.2012 o 15:42, bezstronny napisał:

Jezeli jest opowiadanie swiadka,to dlaczego nie ma miejsca wskazania zbrodni do dnia dzisiejszego?Zeznania takich swiadkow zostaly wymuszone jak to bywalo za czasow UB lub skladane z zemsty na sasiadach. Moze IPN zajalby sie sciganiem zyjacych ubekow za zbrodnie na polakach po wojnie,a nie roztrzasal nie potwierdzone historie o zydach.Za p. kuczynskiego jest mi wstyd ,ze osoba piasujaca stanowisko,bez zadnych wiarygodnych potwierdzen oczernia nasze spoleczenstwo.Nie ma zbrodni do poki nie ma ofiary, wiec pytam sie gdzie sa ofiary?

jeszcze nie ma ale w koncu predzej, czy pozniej znajda te ofiary...nie martw sie, tak dzieje sie niemal zawsze.moze  ktos na lozu smierci chcac miec czyste sumienie ujawni...poza tym wstyd to ci powinno byc za mordercow..jest???

b
bezstronny

Jezeli jest opowiadanie swiadka,to dlaczego nie ma miejsca wskazania zbrodni do dnia dzisiejszego?Zeznania takich swiadkow zostaly wymuszone jak to bywalo za czasow UB lub skladane z zemsty na sasiadach. Moze IPN zajalby sie sciganiem zyjacych ubekow za zbrodnie na polakach po wojnie,a nie roztrzasal nie potwierdzone historie o zydach.Za p. kuczynskiego jest mi wstyd ,ze osoba piasujaca stanowisko,bez zadnych wiarygodnych potwierdzen oczernia nasze spoleczenstwo.Nie ma zbrodni do poki nie ma ofiary, wiec pytam sie gdzie sa ofiary?

S
Sczuczyniak

Jaki to ptak co swoje gniazdo kala ??????????????Nie znam takiego>ten Pan jest wyjątkiem.

G
Gość

Po ataku- zamordowaniu sportowców z Izraela w Monachium , żydzi po-wolali bojówki do zemsty-mordowania arabów .Do nadstawiania po-liczka z drugiej strony nik nie namawial ,tak jak w Polsce.Aj waj ale luja ja ja i do przodu.

G
Gość
Dziwi mnie tylko nie jedna rzecz....czy doszło by do takich morderstw gdyby nie niemcy,dla czego żydzi do tej pory trzymają z niemcami i o nic ich nie oskarżają .
Dla czego w Jedwabnem przerwano ekshumację ?
Bo okazało się że było tam o wiele mniej trupów i na dodatek mieli kule w czaszkach z niemieckich karabinów.
To co wypisuje ten wstrętny żyd Gross,to nie prawda ,on nie jest historykiem i pisze same poszlaki
A co było w Radziłowie?
Niemcy wydali ruskim Polską inteligencję i dla tego parę osób pomogło Niemcom ,mięli okazję się zemścić .Ale te morderstwa w Jedwabnem,Radziłowie i Szczuczynie to z inicjatywy niemców .Komando niemieckie szło od Wizny i mordowało .
Więc pytam dla czego nikt nic nie wspomina o niemcach?
Czy redaktor tej wiadomości boi się pisać o tym że niemcy jak i żydzi szkodzili Polsce?
Kiedy w końcu ktoś napisze prawdę .
Bo ciągle są pisane plotki i poszlaki.

CZYM WIĘCEJ OSKARŻEN NA POLAKÓW, TYM PEWNIEJSZE WYDOJENIE POLAKÓW Z KASY. KOMOROWSKI OBIECAŁ ZYDOM 65 MLD DOLARÓW DAĆ 'JAK SIE SKOŃCZY REŻIM BRACI KACZYŃSKIM'... proste i jasne. Popatrz co wyrabia dziś żydowska Krytyka Polityczna, nawołuje do mordowania Polaków, sprowadza bandy niemieckie do bicia Polaków w Ich święto.
G
Gość

'Jesli w Polsce za piniądze podatników wzywa się do zabójstw, a rząd ani żaden prokurator tym się nie zajmuje, to...żyjemy, gdzie?' RYBINSKI: odbieram to jako działania, ktore moga prowadzić wprost do zagrożenia mego zycia. Zajrzałem na tę stronę i włos mi sie zjeżył na głowie, padaja tam nawoływania 'zabić go", zabić.... środowisko blumsztajnów, szczuk, sierakowskiego ma sie dobrze, nic im nie grozi, nie ma w Polsce żadnego prokuratora aby tym się zajął. Natomiast żarty z tuska i komorowskiego moga skończyc się więzieniem.

G
Gość

Dziwi mnie tylko nie jedna rzecz....czy doszło by do takich morderstw gdyby nie niemcy,dla czego żydzi do tej pory trzymają z niemcami i o nic ich nie oskarżają .
Dla czego w Jedwabnem przerwano ekshumację ?
Bo okazało się że było tam o wiele mniej trupów i na dodatek mieli kule w czaszkach z niemieckich karabinów.
To co wypisuje ten wstrętny żyd Gross,to nie prawda ,on nie jest historykiem i pisze same poszlaki
A co było w Radziłowie?
Niemcy wydali ruskim Polską inteligencję i dla tego parę osób pomogło Niemcom ,mięli okazję się zemścić .Ale te morderstwa w Jedwabnem,Radziłowie i Szczuczynie to z inicjatywy niemców .Komando niemieckie szło od Wizny i mordowało .
Więc pytam dla czego nikt nic nie wspomina o niemcach?
Czy redaktor tej wiadomości boi się pisać o tym że niemcy jak i żydzi szkodzili Polsce?
Kiedy w końcu ktoś napisze prawdę .
Bo ciągle są pisane plotki i poszlaki.

G
Gość
"Krytyka Polityczna" nwołuje do mordowania". "Prokurator tym się nie zajmuje", "znany ekonomista K.Rybiński zaalarmował opinie publiczną,iż środowisko KP grozi mu śmiercią"... 'środowisko Krytyki politycznej jest środowiskiem żydowskim..........."

a rząd tuska utrzymuje KP koszt 5 mln zł. Krytyka Pol.sprowadziła do Polski bandę niemiecka by biła Polaków podczas święta Niepodległośći.
G
Gość

"Krytyka Polityczna" nwołuje do mordowania". "Prokurator tym się nie zajmuje", "znany ekonomista K.Rybiński zaalarmował opinie publiczną,iż środowisko KP grozi mu śmiercią"... 'środowisko Krytyki politycznej jest środowiskiem żydowskim..........."

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3